Yunanca Fiil Örnekleri

Geia sas,

Zor olmasa da, kolay bir lisan değil öğrenmek istediğiniz ve sürekli bir emek istiyor. İki hafta her gün çalışıp, iki gün bıraksanız, aklınızdan silinmeye başlıyor bilgiler. Çok ilgi istiyor Yunanca, ama karşılığını da veriyor. Dilerim öğrenme serüveniniz iyi gidiyordur, sizin çabanızla paralel olarak.

Bu postta, bazı fiillerden yazacağız. Verilen fiilerin 1. tekil şahıstaki şimdiki zaman hallerini göreceksiniz; bu aynı zamanda sözlükte de göreceğiniz formattır. Her zamanki gibi önce fiil, parantez içinde okunuşu, ardından Türkçe çevirisi ve en son, Latin harfleri ile yazılabilecek nispeten en doğru formatı göreceksiniz. Her bir kelimenin altında da birer örnek cümle olacak. Bu arada postları yalnızca okuyup geçerek bir şey öğrenmek oldukça zor. Tavsiyem, kendinize bir Yunanca defteri edip, ders işler gibi bir bir yazıp tekrar etmeniz.

Başarılar ve iyi şanslar dilerim, sorunuz olursa mail atmaktan çekinmeyin, na eiste kala!


Ξεχνάω. (Ksehnao) : Unutuyorum.    -Ksexnaw.

Ξεχνάω το όνομα μου. (Ksehnao to onoma mu) : Adımı unutuyorum. 

"Ksexnaw to onoma mou."

-Bu fiili Ξεχνώ (Ksehno) olarak da göebilirsiniz. İkisi de doğrudur, tıpkı "agapo ve agapao" gibi. Ben "Ksehnao" demeyi tercih ediyorum çünkü bu, nispeten daha doğru ve "kitapsal"dır. Bir de, "H" sesini hafif bir hırlama ile çıkarmak gerektiğini hatırlatalım.


Διορθώνω. (Diorthono) : Düzeltiyorum.    -Diorthwnw.

Διορθώνω το λάθος σου. (Diorthono to lathos su) : Yanlışını düzeltiyorum.

"Diorthwnw to lathos sou."



Ελπίζω. (Elpizo) : Umut ediyorum.    -Elpizw.

Ελπίζω να γίνω πολύ όμορφη όταν μεγαλώσω. (Elpizo na yino poli omorfi otan megaloso) : Büyüyünce çok güzel olmayı umut ediyorum.

"Elpizw na eimai polu omorfh otan megalwsw."



Κρύβω. (Krivo) : Gizliyorum.    -Krubw.


Δεν κρύβω τίποτα. (Den krivo tipota) : Hiçbir şey gizlemiyorum.

"Den krubw tipota."

*

"Görmek" Fiili Çekimleri ve Örnekler

Geia sas,

Alt satırlarda, Yunanca "görmek" fiilinin bazı temel çekimlerini, yazılış-okunuşlarını, Türkçelerini ve cümle sonlarında, Latin harfleriyle en uygun şekilde nasıl yazabileceğinizi bulabilirsiniz. İyi çalışmalar!

Βλέπω. (Vlepo) : Görüyorum.  -Vlepw.

Βλέπεις. (Vlepis) : Görüyorsun.  -Vlepeis.

Βλέπει. (Vlepi) : Görüyor.  -Vlepei.

Βλέπουμε. (Vlepume) : Görüyoruz.  -Vlepoume.

Βλέπετε. (Vlepete) : Görüyorsunuz.  -Vlepete.

Βλέπουν. (Vlepun) : Görüyorlar.  -Vlepoun. **Kelimeyi "vlepoune" olarak da görebilirsiniz; fakat en doğrusu "vlepoun" olarak kullanmaktır.

*

Θα δω. (Tha do) : Göreceğim.  -Tha dw.

Θα δεις. (Tha dis) : Göreceksin.  -Tha deis.

Θα δει. (Tha di) : Görecek.  -Tha dei.

Θα δούμε. (Tha dume) : Göreceğiz.  -Tha doume.

Θα δείτε. (Tha dite) : Göreceksiniz.  -Tha deite.

Θα δουν. (Tha dun) : Görecekler.  -Tha doun. **Kelimeyi "doune" olarak da görebilirsiniz; fakat en doğrusu "doun" olarak kullanmaktır.

*

Είδα. (İda) : Gördüm.  -Eida.

Είδες. (İdes) : Gördün.  -Eides.

Είδε. (İde) : Gördü.  -Eide.

Είδαμε. (İdame) : Gördük.  -Eidame.

Είδατε. (İdate) : Gördünüz.  -Eidate.

Είδαν. (İdan) : Gördüler.  -Eidan. **Kelimeyi "eidane" olarak da görebilirsiniz; fakat en doğrusu "eidan" olarak kullanmaktır.

*

NOTLAR

-Kelimeleri incelediğimizde, artık, "ei" görünce "i" okumamız gerektiğini öğrendiğimizi düşünüyorum. Tabii, bu kelimeyi yazarken "ei" olarak bırakıyor ve kelimeyi bozmuyoruz; yalnızca "i" olarak okumamız gerektiğini bileceğiz.

-Yunanca'yı yeni yeni tanıyorsanız, bu fiil çekimleri bir nebze "enteresan" gelmiş olabilir, malum Türkçe'de "Görüyorum, gördüm, göreceğim", kelimeler neredeyse aynı. Burada ise "Vlepw, tha dw, eida" diyoruz. Bunun bir "nedeni" yok elbette, yapı gereği durum bu şekilde. Tıpkı "yemek" fiili gibi: "Trww: Yiyorum, Efaga: Yedim, Etrwga: Yiyordum" vb. Bunlar sizi hiç korkutmasın, göz alışkanlığı en kolay ve keyifli çaresi olacaktır.

-Öğrendiğimiz sıfatlarla yeni cümleler kurarak not alabilirsiniz. Cümlelerinizi kontrol ettirme imkanınız yoksa, onlineyunanca@hotmail.com adresinden online alıştırma düzeltme hizmeti de verilmekte. :) Her "acaba"nızda, açıklama ve örnekler yazabilirim.

ÖRNEKLER

Είδα ένα πουλί. (İda ena puli) : Bir kuş gördüm.  -Eida ena pouli.

Θα δούμε μια όμορφη ταινία απόψε. (Tha dume miya omorfi teniya apopse) : Bu akşam güzel bir film izleyeceğiz.  -Tha doume mia omorfh tainia apopse.

Βλέπω μια όμορφη γυναίκα. (Vlepo miya omorfi yineka) : Güzel bir kadın görüyorum.  -Vlepw mia omorfh ginaika.

Τı βλέπεις; (Ti vlepis) : Ne görüyorsun?  -Ti vlepeis;

Τı είδες και φοβήθηκες τόσο; (Ti ides kai fovithikes toso) : Ne gördün de bu kadar korktun?  -Ti eides kai fovithikes toso;

Όταν είδα εσένα, ξέχασα τον κόσμο. (Otan ida esena, ksehasa ton kozmo) : Seni gördüğümde, dünyayı unuttum.

Θα δούμε πολύ όμορφες μέρες! (Tha dume poli omorfes meres) : Çok güzel günler göreceğiz!  -Tha doume polu omorfes meres!

Θέλω να σε δω. (Thelo na se do) : Seni görmek istiyorum.  -Thelw na se dw.

Ήθελα να δεις την καρδιά μου να καταλάβεις πόσο σ'αγαπάω. (İthela na dis tin kardiya mu na katalavis poso sagapo) : Kalbimi görmeni isterdim ki seni ne kadar sevdiğimi anlayasın.

Δεν βλέπω τίποτα, που το έβαλες ακριβώς; (Den vlepo tipota, pu to evales akrivos) : Hiçbir şey görmüyorum, nereye koydun (onu) tam olarak?

Θέλω να δω τον Θεό. (Thelo na do ton Theo) : Tanrı'yı görmek istiyorum.  -Thelw na dw ton Theo.

Τı είδαν άραγε; (Ti idan arage) : Ne gördüler acaba?  -Ti eidan arage;

Φαντάζομαι πόσο χάρηκες όταν είδες τον μπαμπά σου! (Fandazome poso harikes otan ides ton baba su) : Babanı gördüğünce ne kadar mutlu olduğunu tahmin edebiliyorum!

*

Yunanca'da "Renkler"

Alt satırlarda, Yunanca'daki temel renklerin yazılış ve okunuşlarını, alt kısımlarında ise Latin harfleri ile yazılmasını önerdiğim formatları bulabilirsiniz. Kolay gelsin. :)


Το χρώμα (To hroma) : Renk

-Latin harfleri ile: To xrwma  *Yunanca'daki -h sesinin hafif bir hırlama ile verilmesi gerektiğini unutmayalım.

Μπλε (Ble) : Mavi 

-Mple

Κίτρινο (Kitrino) : Sarı

-Kitrino

Mαύρο (Mavro) : Siyah

-Mauro

Πράσινο (Prasino) : Yeşil

-Prasino

Κόκκινο (Kokino) : Kırmızı

-Kokkino

Ροζ (Roz) : Pembe

-Roz

Άσπρο (Aspro) : Beyaz

-Aspro

Kαφέ (Kafe) : Kahverengi

-Kafe

Πορτοκαλί (Portokali) : Turuncu

-Portokali

Tουρκουάζ (Turkuaz) : Turkuaz  *Tιρκουάζ (Tırkuaz) olarak da görebilirsiniz.

-Tourkouaz

*

"Söylemek" Fiili Çekimleri ve Örnekler

Geia sas!

Alt satırlarda, Yunanca "söylemek, demek" fiilinin bazı temel çekimlerini, yazılış-okunuşlarını, Türkçelerini ve cümle sonlarında, Latin harfleriyle en uygun şekilde nasıl yazabileceğinizi bulacaksınız. 


Λέω. (Leo) : Söylüyorum.  -Lew.

Λες. (Les) : Söylüyorsun.  -Les.

Λέει. (Lei) : Söylüyor.  -Leei.

Λέμε. (Leme) : Söylüyoruz.  -Leme.

Λέτε. (Lete) : Söylüyorsunuz.  -Lete.

Λένε. (Lene) : Söylüyorlar.  -Lene.

*

Θα πω. (Tha po) : Söyleyeceğim.  -Tha pw.

Θα πεις. (Tha pis) : Söyleyeceksin.  -Tha peis.

Θα πει. (Tha pi) : Söyleyecek.  -Tha pei.

Θα πούμε. (Tha pume) : Söyleyeceğiz.  -Tha poume.

Θα πείτε. (Tha pite) : Söyleyeceksiniz.  -Tha peite.

Θα πουν. (Tha pun) : Söyleyecekler.  -Tha poun. !!Kelimeyi "poune" olarak da görebilirsiniz; fakat "poun" en doğru kullanılış biçimidir.

*

Είπα. (İpa) : Söyledim.  -Eipa.

Είπες. (İpes) : Söyledin.  -Eipes.

Είπε. (İpe) : Söyledi.  -Eipe.

Είπαμε. (İpame) : Söyledik.  -Eipame.

Είπατε. (İpate) : Söylediniz.  -Eipate.

Είπαν. (İpan) : Söylediler.  -Eipan. !!Kelimeyi "eipane" olarak da görebilirsiniz;  fakat "eipan" en doğru kullanılış biçimidir.


ÖRNEKLER

Τι λες; (Ti les) : Ne diyorsun?  -Ti les;


Θα σου πω ένα ψέμα. (Tha su po ena psema) : Sana bir yalan söyleyeceğim.  -Tha sou pw ena psema.  !!-Th sesi hafif bir tıslama ile verilmeli.


Τι σου είπαν και κλαις; (Ti su ipan ke kles) : Sana ne dediler de ağlıyorsun?  -Ti sou eipan kai klais;


Να σου πω ένα μυστικό; (Na su po ena mistiko) : Sana bir sır söyleyeyim mi?  -Na sou pw ena mustiko;


Να σου πω κάτι; (Na sou po kati) : Sana bir şey söyleyeyim mi?  -Na sou pw kati;


Ούτε μια συλλαβή δεν είπε. (Ute mia silavi den ipe) : Bir hece bile söylemedi.  -Oute mia sullabh den eipe.


Αυτός λέει πολύ καλά αυτό το τραγούδι. (Aftos lei poli kala afto to tragudi) : O (erkek) bu şarkıyı çok iyi söylüyor.  -Autos leei polu kala auto to tragoudi.


Το παιδί μας είπε ότι οι γονείς του έφυγαν από εδώ. (To pedi mas ipe oti i gonis tu efigan apo edo) : Çocuk, bize ana-babasının (ebeveynlerinin) buradan gittiğini söyledi.  -To paidi mas eipe oti oi goneis tou efugan apo edw.


Δεν θέλω να μου πεις ούτε μια λέξη. (Den thelo na mu pis ute mia leksi) : Bana bir kelime bile söylemeni istemiyorum.  -Den thelw na mou peis oute mia leksh.


Ότι και να πεις δεν θα σε ξαναπιστέψω. (Oti ke na pis den tha se ksanapistepso) : Ne dersen de sana tekrar inanmayacağım.  -Oti kai na peis den tha se ksanapistepsw.

Μου λέει όμορφα λόγια. (Mu lei omorfa logya) : Bana güzel sözler söylüyor.  -Mou leei omorfa logia.

Δεν άκουσα τι είπες. Μπορείς να το πεις ξανά σε παρακαλώ; (Den akusa ti ipes. Boris na to pis ksana se parakalo) : Ne dediğini duymadım. Tekrar söyleyebilir misin lütfen? -Den akousa ti eipes. Mporeis na to peis ksana se parakalw;

Θέλω να σου πω κάτι. (Thelo na su po kati) : Sana bir şey söylemek istiyorum.  -Thelw na sou pw kati.

Πες! (Pez) : Söyle!

Μας είπατε πολύ όμορφα νέα τώρα! (Mas ipate poli omorfa nea tora) : Bize çok güzel haberler söylediniz (verdiniz) şimdi!  -Mas eipate polu omorfa nea twra!


*

Cümle Çözümlemesi 5

Διαβάζω ένα όμορφο βιβλίο. (Diyavazo ena omorfo vivliyo) : Güzel bir kitap okuyorum.

Latin harfleriyle, önerdiğim yazılış: "Diabazw ena omorfo biblio."


ÇÖZÜMLEME

Διαβάζω (Diyavazo) : Okumak (1. tekil şahıs ile, şimdiki zamanda çekimlenmiş hali)

- Kelimede vurgu -va hecesindedir. Latin harfleri ile "diabazw" olarak yazılması doğru olacaktır.


Ένα (Ena) : Bir

- Kelimede vurgu -e sesindedir, kısa ve net bir okunuş ile seslendirilir.

Yunanca'da (artikellere göre değişen) üç adet "bir" kelimesi bulunur. Ena, artikeli "to" olan kelimelerin başına gelir. Bu cümlede ismimiz "kitap" yani "biblio". Öyleyse, artık biblio (vivliyo olarak okuyoruz) kelimesinin artikelinin "to" olduğunu, başına gelen "ena" kelimesinden anlayabiliriz.


Όμορφο (Omorfo) : Güzel

- Kelimede vurgu ilk -o sesindedir. Artikeli "to" olan bir kelimeye göre çekimlendiğini sonundaki "-o" sesinden anlayabiliriz. Burada "to" artikeli olan kelimemizin "biblio" olduğunu ise üst satırlarda söylemiştik. 

Örneğin, "omorfi" kelimesini gördüğümüzde artikeli "i" olan bir kelime için, örneğin bir kadın için söylendiğini anlayabiliriz.


Βιβλίο (Vivliyo) : Kitap

- Kelimede vurdu -li hecesindedir. 

Artikeli "to"dur; yani nötrler sınıfındandır. 

Bir kelimenin artikelini bilmek büyük önem taşır. Kelimenin başına gelecek sıfatı, ancak artikelini bilerek doğru çekimleyebiliriz. 

Örneğin, "to biblio" kelimesini görünce aklımdan şunları söylerim: 

To biblio. Kitap demektir ve artikelinin "to" olduğunu görüyorum. Demek ki, "güzel kitap" demek istediğimde "to omorfo biblio" demeliyim. Artikeli "to" olduğuna göre, omorfi veya omorfos yazarsam yanlış olur. Çünkü "omorfi" artikeli "i" olan kelimelerde; "omorfos" artikeli "o" olan kelimelerde kullanılır.

Mia gata (Bir kedi) kelimelerine bakıp "mia" kelimesini gördüğümde, gata kelimesinin artikelinin "i" olduğunu anlarım. 

Enas antras (Bir adam) kelimelerine baktığımda, "enas" tabirinden, antras kelimesinin artikelinin "o" olduğunu çıkarabilirim.

*

Bunca kelimenin artikelini nasıl bileceğim? sorusunu duyar gibiyim. :) Cevap ise tek tek öğrenmek. Fakat bu durum sizi korkutmasın, çünkü bir süre sonra kelime yapısından artikeli tahmin edebilir hale geleceksiniz. Bunun dışında, devamlı okursanız da, gözünüz kolayca alışacaktır.

Rakıya göre daha tatlı olan Geleneksel Yunan İçkisi Ouzo (Uzo)

Bir Anı: TONOMASU

Yanlış anımsamıyorsam, yıl 2008. Yunanca ile geçirdiğim vaktin hızla arttığı dönemler...

İzmir - Çeşme'de, beyaz sandalyeli güzel bir kafeye yanaştım, aradığım bir Yunan tavernası nerededir biliyorlar mı sormak için içeri girdim. Konuştuğum hanımefendi bilmediğini söyledi ve neden orayı aradığımı sordu. Ben de kısaca Yunanca öğrendiğimden, bu lisana ve kültüre olan ilgimden bahsettim. Kendisi de karşı masada Sakız Adası'ndan gelen yaşlı bir Yunan çift olduğunu söyleyerek "Gel seni tanıştırayım!" dedi. Ben de uçarak gittim tabii...

Adam çok iyi Türkçe konuşuyor, eşi sadece Yunanca biliyordu. Masaya yanaştık, beni tanıştıran kadın "durumu" kısaca açıkladı, yaşlı adam memnun bakışlarla "Gel otur!" dedi aksanlı Türkçe'si ile, oturdum. 

Şefkatli olduğu kadar "Ne desem anlar acaba şimdi, galiba Yunanca konuşmamı bekliyor." diyen bakışlarla, "Tonomasu" dedi. 

O Japoncamsı lafı duyunca benim kulaklarım ısınmaya başladı, beynimi zorluyorum, TONOMASU nedir?!

Birkaç saniyelik bir sessizlik oldu. Zaman dondu hani. Herhalde "kırmızı ördek yavrusu gibi" adama bakınca, eşi olan hanımefendi işe el attı: "Pes pws legeste!" (Pws legeste de!) deyince, benim düğümlerin açıldı çok şükür ve krizi atlattık.

Şimdii...

Πώς λέγεστε (Pos legeste) : İsminiz nedir? demek oluyor ki, klasik bir "What is your name?" formatıdır. O dönem kitaplarda hep bunu gördüğüm için, kendimi de ona hazırlamıştım. 

Yıllar sonra anımsayınca anladım ki, adam bana "Το όνομα σου; (To onoma su) : İsmin?" demiş. Tabii To ile onoma kelimeleri arasında eriyen iki "o", tek "o"ya düşünce, ortaya TONOMASU çıkmış ki, krizin sebebi de buymuş.

Daha sonraki yıllarda farkettim ki, işte tam da bu yüzden, "Kitap Yunancası" ile "Gerçek Hayat Yunancası" arasında bu kadar önemli bir fark var. Esasen bu durum her lisan için geçerli.

Dolayısıyla, siz siz olun, kitaplara çok güvenmeyin ve TONOMASU'nun Japonca olmadığını bir köşeye yazın. :)


Sevgi ve başarı dileklerimle,

Melis

Cümle Çözümlemesi 4

Απόψε θέλω να πιω. (Apopse thelo na pio) : Bu akşam içmek istiyorum. (Xaris Alexiou'nun eşsiz şarkısına ithafen)

Latin harfleriyle, önerdiğim yazılış: "Apopse thelw na piw."


ÇÖZÜMLEME

Απόψε (Apopse) : Bu akşam

-Kelimedeki "ψ" harfi "ps" sesine karşılık gelir. Üzerindeki tek tırnak işaretinden de anladığımız üzere, kelime vurgusu -o sesindedir. Latin harfleri ile okunduğu gibi "Apopse" olarak yazılır.


θέλω (Thelo) : İstemek (1. tekil şahıs ile çekimlenmiş hali)

-Vurgu -e sesinde belirginleşir, "-th" sesi hafif bir tıslama ile verilmelidir. Latin harfleri ile "Thelw" olarak yazılabilir.


Να (Na, να) : Görevlerinden biri iki fiilin arasında yer almak olan "Na", Yunanca için oldukça önemli bir ektir. Buradaki anlamı: "I want to go." cümlesindeki "to" eki ile benzerdir.


Πιω (Pio) : İçmek (1. tekil şahıs ile çekimlenmiş hali)

-Latin harfleriyle yazarken "Piw" olarak yazılabilir. Şimdiki zaman hali (İçiyorum) : Πίνω (Pino) olarak dönüştürülür.

Santorini'den